Έρθα Κιτ

Η Έρθα Κιτ,ήταν Αμερικανίδα τραγουδίστρια,ηθοποιός,χορεύτρια,κωμικός,ακτιβίστρια,συγγραφέας και συνθέτης,γνωστή για την ιδιαίτερη φωνή της αλλά και τις ηχογραφήσεις του “C’est si bon” (1953) και του χριστουγεννιάτικου τραγουδιού “Santa Baby” ; αυτά τα δυο τραγούδια μπήκαν στο top 10 στο Billboard Hot 100. Ο Όρσον Γουέλς την αποκάλεσε κάποτε την “πιο εξαιρετική γυναίκα στον κόσμο”.
Η Κιτ ξεκίνησε την καριέρα της το 1942 και εμφανίστηκε στην πρωτότυπη θεατρική παραγωγή στο Μπρόντγουεϊ του μιούζικαλ Carib Song. Στις αρχές της δεκαετίας του 1950,είχε 6 επιτυχίες της στο Top 30 των ΗΠΑ,συμπεριλαμβανομένων των “Uska Dara” και “I Want to Be Evil”. Άλλες σημαντικές ηχογραφήσεις της περιλαμβάνουν τις επιτυχίες “Under the Bridges of Paris” (1954),”Just an Old Fashioned Girl” (1956) και “Where Is My Man” (1983) που μπήκαν στο Top 10 στο Ηνωμένο Βασίλειο. Πρωταγωνίστησε το 1967 ως Catwoman,στην τρίτη και τελευταία σεζόν της τηλεοπτικής σειράς Μπάτμαν.
Το 1968,η καριέρα της στις ΗΠΑ χειροτέρευσε μετά τις δηλώσεις της ενάντια στον Πόλεμο του Βιετνάμ κατά την διάρκεια ενός δείπνου στον Λευκό Οίκο. Δέκα χρόνια αργότερα,επέστρεψε στο Μπρόντγουεϊ στην πρωτότυπη παραγωγή του μιούζικαλ Timbuktu! (1978),για την οποία έλαβε την πρώτη υποψηφιότητα για βραβείο Τόνυ. Η δεύτερη υποψηφιότητα για το ίδιο βραβείο ήταν για την πρωτότυπη παραγωγή του μιούζικαλ The Wild Party (2000). Η Κιτ έγραψε τρεις αυτοβιογραφίες.
Η Κιτ απέκτησε θαυμαστές όταν ενσάρκωσε διάφορους ρόλους στις ταινίες της Disney The Emperor’s New Groove (2000,όπου έκανε την φωνή της Yzma) και Holes (2003). Έκανε την φωνή της Yzma ξανά στο σίκουελ Kronk’s New Groove (2005) και στην σειρά κινουμένων σχεδίων The Emperor’s New School (2006-08). Η τελευταία δουλειά τής χάρισε δυο βραβεία Daytime Emmy. Μετά τον θάνατό της κέρδισε ένα τρίτο βραβείο Emmy το 2010 για την γκεστ εμφάνισή της στο Wonder Pets!
Η Έρθα Κιτ γεννήθηκε στην μικρή πόλη North της Νότιας Καρολίνα στις 17 Ιανουαρίου 1927. Η μητέρα της Άννι Κιθ είχε αφρικανική καταγωγή. Παρόλο που γνώριζε ελάχιστα για τον πατέρα της,εκτιμάται ότι ήταν ένας από τους γιους του ιδιοκτήτη της φάρμας στην οποία γεννήθηκε και ότι η Κιτ ήταν το αποτέλεσμα βιασμού. Σε μια βιογραφία (2013),ο Βρετανός δημοσιογράφος Τζον Ουίλιαμς ισχυρίστηκε ότι ο πατέρας της Κιτ ήταν ένας λευκός άνδρας,ένας γιατρός της περιοχής με το όνομα Daniel Sturkie. Η κόρη της Κιτ,Kitt Shapiro,έχει ερωτηθεί για την εγκυρότητα αυτού του ισχυρισμού. Η μητέρα της Κιτ,Άννι Κιθ (αργότερα Άννι Ρίλεϋ),σύντομα σύναψε σχέση με έναν μαύρο άνδρα που αρνήθηκε να αποδεχτεί την Έρθα εξαιτίας της εξαιτίας της σχετικά χλωμής επιδερμίδας της ; μεγάλωσε με μια συγγενή την οποία αποκαλούσε Θεία Ρόζα,στο σπίτι της οποίας υπέστη βία. Μετά τον θάνατο της μητέρας της,η Έρθα στάλθηκε να ζήσει με άλλη συγγενή την οποία αποκαλούσε Mamie Kitt (που ίσως να ήταν στην πραγματικότητα η βιολογική της μητέρα) στο Χάρλεμ της Νέας Υόρκης,όπου φοίτησε στο Metropolitan Vocational High School (αργότερα μετονομάστηκε σε High School of Performing Arts).
Η Κιτ ξεκίνησε την καριέρα της ως μέλος του Katherine Dunham Company το 1943,όπου παρέμεινε μέχρι το 1948. Μια ταλαντούχα τραγουδίστρια με χαρισματική φωνή,ηχογράφησε τις επιτυχίες “Let’s Do It”,”Champagne Taste”,”C’est si bon”,”Just an Old Fashioned Girl”,”Monotonous”,”Je cherche un homme”,”Love for Sale”,”I’d Rather Be Burned as a Witch”,”Kâtibim”,”Mink,Schmink”,”Under the Bridges of Paris” και την γνωστότερη επιτυχία της “Santa Baby”,που κυκλοφόρησε το 1953. Το μοναδικό ύφος της Κιτ βελτιώθηκε καθώς έμαθε άπταιστα την γαλλική γλώσσα κατά τα χρόνια που εργάστηκε στην Ευρώπη. Μιλούσε τέσσερις γλώσσες (πιστεύεται ότι έμαθε γερμανικά και ολλανδικά από τον πατριό της,αγγλικά από την μητέρα της και γαλλικά από τα ευρωπαϊκά περιοδεύοντα καμπαρέ) και τραγούδησε σε έντεκα γλώσσες,τις οποίες απέδειξε σε αρκετές από τις ζωντανές ηχογραφήσεις στα καμπαρέ όπου εργαζόταν.
Μετά από ένα ειδύλλιο με τον μεγιστάνα των καλλυντικών Τσαρλς Ρέβσον και τον τραπεζίτη Τζον Μπάρυ Ράιαν ΙΙΙ,παντρεύτηκε τον Τζον Ουίλιαμ ΜακΝτόναλντ,συνεργάτη σε μια επενδυτική εταιρεία ακινήτων,στις 6 Ιουνίου 1960. Απέκτησαν μια κόρη,την Κιτ ΜακΝτόναλντ,που γεννήθηκε στις 26 Νοεμβρίου 1961. Πήραν διαζύγιο το 1965. Μόνιμη κάτοικος του Κονέκτικατ,η Έρθα Κιτ έζησε για αρκετά χρόνια σε ένα αγρόκτημα στο Νιου Μίλφορντ και δραστηριοποιήθηκε σε τοπικές φιλανθρωπικές οργανώσεις. Αργότερα μετακόμισε στο Πάουντ Ριτζ της Νέας Υόρκης αλλά επέστρεψε στο Κονέκτικατ το 2002 ώστε να είναι κοντά στην κόρη της Κιτ και την οικογένεια αυτής. Η κόρη της παντρεύτηκε τον Τσαρλς Λώρενς Σαπίρο το 1987 και απέκτησαν δυο παιδιά,τον Τζέισον και την Ρέιτσελ Σαπίρο.